(zowel in sport als in het leven)
Ik ben dol op volleybal. Dat was ik vergeten.
Sinds COVID-19 ben ik weer live wedstrijden gaan kijken op mijn laptop (lang leve VolleyballWorld.tv). Vorige week won het Italiaanse nationale team het FIVB Wereldkampioenschap Volleybal Heren, voor het eerst in 24 jaar en voor de 4e keer in totaal.
Ze wonnen in Polen, tegen het Poolse nationale team, de kampioen van de vorige twee seizoenen. De ploeg verloor geen enkele wedstrijd in de finaleronde en verloor 4 sets in 7 wedstrijden.
Een persoonlijke samenvatting van opmerkelijke gebeurtenissen
De redenen voor zo’n succesvolle campagne zijn altijd veelvuldig en al moeilijk te achterhalen voor een specialist, laat staan voor een parttime liefhebber zoals ik.
Hoe dan ook, sommige dingen waren voor mij opmerkelijk en vertegenwoordigen een benadering van leiderschap en teambuilding die volgens mij bij velen zou kunnen aanslaan.
Fiducia
Dit woord betekent “vertrouwen”, in de zin van “een rotsvast geloof in de betrouwbaarheid, waarheid of bekwaamheid van iemand of iets”.
Dit woord gebruikte Fefè de Giorgi, de coach en zelf wereldkampioen in de jaren ’80, tijdens elke time-out, vaak op zichzelf als afsluitende opmerking. Hij gebruikte het als een sleutelwoord, zodat het de spelers deed denken aan andere gesprekken die hij en het team waarschijnlijk tijdens de training of elders hadden gevoerd.
Time-outs in volleybal zijn pauzes van 30 seconden en kunnen door elke coach twee keer per set worden afgeroepen; een set duurt gemiddeld 20 minuten of langer.
Vertrouwen, zeg dat wel. Vertrouwen in je eigen mogelijkheden en in die van je teamgenoten, in het vermogen om de juiste bewegingen te maken, de juiste spike te slaan en de juiste verdediging uit te voeren. Vertrouwen dat al die dingen waarvoor je hard hebt gewerkt om er een vloeiende inspanning van te maken, zullen gebeuren als je rustig blijft en je spel speelt.
Tono di voce
Dit vertaalt zich als intonatie. Toonhoogte, zou je ook kunnen zeggen
Zelfs toen hij onder druk stond, zowel tijdens de finale als tijdens de andere wedstrijden, leek de coach het nooit nodig te vinden om te schreeuwen of zijn stem te verheffen.
Schreeuwt hij tijdens de training? Misschien, maar het punt is dat hij op die beslissende momenten een heel andere aanpak hanteerde. En zo praat hij ook voor, tijdens en na elke wedstrijd. Hij lijkt trouw te zijn aan zichzelf.
I più giovani
Het jongste team. Italië reisde af naar het toernooi met het jongste team van de competitie. Hetzelfde team dat het jaar daarvoor het Europees kampioenschap had gewonnen (in hetzelfde stadion). Hetzelfde team dat deze zomer in Italië de finale van de Nations League had verloren tegen Frankrijk, de Olympische kampioen.
Jong zijn wordt vaak afgeschilderd als een tekortkoming wanneer een speler voor het eerst in een finale staat, of wanneer iemand voor het eerst iets belangrijks doet.
Maar dat hoeft niet zo te zijn. Zie hierboven waarom.
Commenti post partita
Tijdens een nabespreking van een wedstrijd – ik weet niet meer welke wedstrijd – kreeg de Italiaanse coach de vraag of het feit dat hij als speler een kampioenschap had behaald van nut was geweest voor zijn team. Zijn antwoord was zo geweldig, en kan worden omschreven als: “Nee.”
Iedereen moet zijn eigen ervaring opdoen, verklaarde hij, om wedstrijden te winnen (zie het Europees kampioenschap), en moet flink ploeteren (zie de Nations League) om het vertrouwen en de mentale kracht te krijgen om uitdagingen te kunnen overwinnen, zodat hij er aan de andere kant uitkomt met een handvol nieuwe inzichten en praktische kennis.
Denken dat ervaring in woorden kan worden overgedragen is gewoonweg onzin.
Disclaimer
Het is veel gemakkelijker om een relevant verhaal te vertellen als het eindigt met een succes. Toch zou succes genuanceerder gemeten moeten worden. En niet alleen in binaire termen. De tocht van het team naar het kampioenschap zou hoe dan ook een succes zijn geweest, nog voor de laatste twee wedstrijden. En zou hoe dan ook veel inzichten hebben opgeleverd over een positieve benadering van teambuilding en leiderschap.
Wees innemend. Dat loont. Wees veerkrachtig. Handel betrouwbaar. Het maakt een verschil.
